Trò chơi dân tộc Mường : Chi chi chằm chằm

Tuổi thơ của tôi đã được chiêm ngưỡng và thưởng thức nhiều trò chơi dân gian của dân tộc Mường như: trò chơi chằm chỉ, chằm chăn đã ăn sâu vào trong tâm trí của tôi đến ngày nay tôi vẫn cònnhớ như  in.

Loại  trò chơi này thường các em thiếu niên, nhi đồng tổ chức vào những đêm trăng sáng, số người tham gia trò chơi này có ít nhất từ ba em nhỏ trở lên. Trong hội đó có một em làm chủ trò đứng ra chịu trách nhiệm chìa bàn tay của mình ra cho các bạn đặt ngón tay trỏ của mọi người vào lòng bàn tay của người chủ trò chơi, em chủ trò nói vần:

Chằm chỉ, chằm chăn

Ôông văn, ôông vẻ Chơi que,

chơi quắt Lá lắt,

lá loong Tóng u,

tóng oăn Lá lăn,

lá lía Pắt tía cà-khặp.

Nói dứt lời chủ trò nắm chặt bàn tay lại, cùng lúc đó mọi người rút nhanh ngón tay ra, ai rút ngón tay ra chậm hơn bị nắm giữ lại trong tay của người chủ trò chơi, chính người đó phải đứng vai làm cái. Người làm cái được giữ tổ và nhắm mắt lại cho mọi người đi trốn vào những đống rơm, rạ, hoặc gốc cây, sau đó cái có quyền đi tìm những người đang trốn. Người đi trốn lại lừa cái về tổ, em nào chạy chậm bị cái đuổi kịp, đập tay vào đầu nghĩa là lúc đó đã bị cái bắt được, chính người bị cái bắt được phải thay vào vị trí của cái đứng giữ tổ nhắm mắt thay cho cái được đi trốn cùng bạn khác. Cuộc chơi chằm chỉ, chằm chăn được kết thúc một bán và tiếp theo đó diễn ra từ đầu. Bên cạnh đó, những trò chơi sôi động có sức cuốn hút đông đảo nhiều người tham gia ở lứa tuổi thanh niên, những chàng trai cô gái được diễn ra như trò chơi đánh đu, đánh mảng, bắn nỏ, ném còn…thường tổ chức vào những ngày hội, vui xuân thường lôi cuốn được nhiều người đi hội tham gia cuộc chơi và rất đông đảo người xem, cổ vũ động viên. Những ngày ấy ở các sân vận động, đường làng, ngõ xóm bỗng bừng lên không khí náo nhiệt, trai quen, gái lạ cùng đem quả còn bông, quả còn hoa từ cửa nhà mang ra chơi hội dưới tán cây đa, cây si xum xuê rợp mát, quả chín vàng mọng rắc xuống cỏ xanh. Họ gặp nhau tay bắt, mặt mừng nở những nụ cười tươi tắn trên môi, cất lên những lời chào đằm thắm,yêu thương:

“Cất lời chào nhao nhao

Đưa tay chào xá xá

Trầu ngon đãi nhau giữa đàng

Câu non mời nhau giữa lối

Trầu đẹp têm đầy trong túi

Câu non bày đầy trong khăn

Cùng ăn, ta bày quả còn ra ném…”

Thế rồi nam nữ chia thành đôi bên: “Bên trai cũng một trăm Bên gái cũng thấy một trăm Không bên nào năm mươi”mười đứa”. Đôi chân của cô gái, chàng trai nhún nhảy bắt quả còn, miệng họ reo hò, cười nói. Đám con gái chạy về hướng mặt trời .” Hai cánh tay cô gái đeo chiếc vòng bạc lấp lánh kêu roong reeng ra đón quả còn thiếc cái dây còn bông. trái còn hồng đơm tua gấm vóc, đang mắc trên cành cây si, cây đa lủng lẳng”. Các chàng trai hào hứng hát rằng:

“Thương nôồng em hỡi

Thương hỡi ún à

Chớ để trái còn bên anh

Ném rơi xuống đất mà mất xống đẹp,áo chùng

Chớ cho quả còn anh tung

Nó rơi xuống đất mà mất tênh xanh, áo pắn”.

Đám con gái vừa bắt quả còn vừa hát đáp lời:

“Thương nôồng anh hỡi

Thương hỡi anh à

Mất xống mặc lòng mất xống

Lột áo mặc lòng lột áo

Chớ chơi lục, chơi lạo trong vòng ngực em

Chớ đem vóc ngọc, mình ngà tung ra mà hổ chúng, hổ bạn

Hổ chúng ,hổ bạn không bằng hổ ta anh hỡi”

Bên trai ném qua, bên gái ném về, cái chân nhún nhảy, đôi tay chơi với. Miệng họ hát lên :

“Ríu rích, ríu ra giòn giòn

Họ ném còn từ sớm đến trưa

Từ lúc thả bừa đến khi mặt trời nấp núi

Vui hả vui hê

Chẳng ai muốn về,

Bởi thương , bởi nhớ

Trẻ con mong lớn

Người già mong trẻ

Người kinh kỳ, kẻ chợ về thăm đất, thăm Mường cũng ra dạo chơi.

Cả đàn chim trên trời cũng bay chao đi chao lạị”

Những lời ca, tiếng hát giao duyên nồng thắm tình người, đã có nhiều đôi trai gái trao duyên cho nhau nên vợ, nên chồng từ trò chơi ném còn. Cùng với các trò chơi trai quen, gái lạ, chiêng bảy, chiêng ba, h¸t ®óm, hát dân ca, thường rang cùng hội nhập trong ngày hội, làm sống động lòng người ở các bản Mường cũng náo nức và đánh lên tiếng chiêng lắng lòng mình vào hồn thiêng của tiếng nhạc cồng chiêng dân tộc. Những trò chơi dân gian của dân tộc Mường rất phong phú, đa dạng thể hiện tài năng của cá nhân trước thiên nhiên và con người để hướng con người tới cái thiện và nét đẹp của nghệ thuật được thể hiện ở bất cứ ngày hội nào cũng diễn ra. Điều ấy cũng phản ánh phần nào cái nếp sống văn hóa của dân tộc là vốn quý cần được gìn giữ kế thừa và phát triển trong sự vận động của xã hội hiện đại.

Tìm Thêm: